سمينار جنبشهاي اسلامي معاصر

استاد: دكتر حميد احمدي

دوره: كارشناسي ارشد علوم سياسي

---

هدف اساسي موضوعات مطروحه در اين سمينار، آشنايي دانشجويان با ابعاد گوناگونتازهترين بحثهاي نظري پيرامون پديده جنبش اسلامي معاصر در خاورميانه و تأثير انقلاباسلامي بر آنها است. بدين جهت در ابتدا نظريات عمده پيرامون علل و عوامل ظهور جنبشهاياجتماعي ـ اسلامي، و آنگاه ديدگاههاي اساسي پيشتازان جنبش اسلامي معاصر در مورد ابعادسياسي اسلام موردمطالعه قرار ميگيرد. رابطه اسلام و غرب، يا به عبارت درستتر نگرشهايگوناگون پيرامون نگراني غرب از «بنيادگرايي اسلامي» بعنوان بحث جديد دهه اخير، تازهترينجلوههاي ظهور اسلام سياسي در خاورميانه و سرانجام تأثير انقلاب اسلامي ايران بر جنبشهاياسلامي معاصر در اين سمينار مطرح ميشود. دانشجويان موظف هستند ضمن مطالعه مطالبزير، يكي از موضوعات را در كلاس مطرح كرده و به بحث گذارند.

سمينار: 5 نمره

تحقيق: 5نمره

امتحان ميان ترم:

امتحان آخر ترم: 10 نمره

پيشنياز مطالعه (براي امتحان )

ـ هراير دكميجان، جنبشهاي اسلامي در جهان عرب، ترجمه دكتر حميد احمدي، چاپ پنجم(تهران: كيهان 1388).

ـ ژيل كوپل ( كپل) ، پيامبر و فرعون: جنبشهاي نوين اسلامي در مصر، ترجمه، حميد احمدي ، چاپ سوم (تهران:كيهان، 1382)

موضوعات سمينار

الف: نظريههاي مربوط به ظهور جنبشهاي اسلامي:

ـ دكمجيان، «نظريه ادواري»، در جنبشهاي اسلامي در جهان عرب.

ـ حميد احمدي، «آينده جنبشهاي اسلامي در خاورميانه: طرح يك چارچوب نظري،» فصلنامهمطالعات خاورميانه، شماره 15ـ14 (تابستان و پاييز 1377)

- حميد احمدي، نا كام در ستيز با تاريخ: نگاهي به پديده بنياد گرايي اسلامي،  فصلنامه مطالعات خاور ميانه، شماره 28( زمستان 1380).

سيد عبدالامير نبوي ، ظهور و دگرگوني جريانهاي اسلام گرا: مروري بر رويكردها و نظريات. در فصلنامه مطالعات راهبردي جهان اسلام ، شماره 42 ( تابستان 1382):33-7.

جواد جمالي، " روانشناسي سياسي راديكاليسم اسلامي " در فصلنامه مطالعات راهبردي جهان اسلام ، شماره 42 ( تابستان 1382):85-63

-Thomas J. Butko, “Revelation or Revolution: A Gramcian Approach to the Rise of Political Islam,” British Journal of  Middle Eastern Studies, vol 31. no.1 (May 2004):41-62

- Khurshid Ahmad, "The nature of the Islamic resurgence," in Esposito, ed, Voices of Resurgent Islam, pp. 218-230.

ب: نظريهپردازان حكومت اسلامي

1. موافقان :

ـ حميد عنايت، «انديشه حكومت اسلامي: محمد رشيد رضا»، در انديشه سياسي در اسلام معاصر 151 ـ128.

ـ روحا... موسوي الامام خميني، ولايت فقيه: حكومت اسلامي (تهران: اميركبير، 1358).

ـ محسن كديور، نظريههاي دولت در فقه شيعه (تهران: نشر ني 1377).

- راشد الغنوشي،"حكومت اسلامي از ديدگاه راشد غنوشي"، مجله كيان، شماره 17.

- راشد الغنوشي،"حركت جهاني اسلام"، مجله سراج، شماره 1.

- Charles J. Adams, "Mawdudi and the Islamic State", in John L. Esposito ,ed, Voices of Resurgent Islam. (New York: Oxford University Press, 1983),pp. 99-134.

- Yvonne Y. Haddad, "Sayyid Qutb: Ideologue of Islamic Revival", in Esposito, Voices of the Resurgent Islam, pp. 67-99.

ـ ژيل كوپل، «نشانههاي راه: سيد قطب، نويسنده و شهيد»، در پيامبر و فرعون: جنبشهاي نويناسلامي در مصر، ترجمه، حميد احمدي (تهران: كيهان، 1366) صص، 75ـ31

ـ هراير دكمجيان، «سيدقطب: حلقه ارتباطي مهم»، جنبشهاي اسلامي در جهان عرب. صص155ـ138.

ـ سيد قطب، چراغي بر فراز راه، ترجمه اكبري مرزناك (تهران: بعثت، 1357).

-سيد قطب، نشانه هاي راه، ترجمه محمود محمودي ( تهران: نشر احسان، 1378).

-دكتر صلاح عبداالفتاح الخادي ، سيد قطب از ولادت تا شهادت،  ترجمه جليل بهرامي نيا ( تهران: نشر احسان، 1380).

-سعيد اسعد گيلاني، سيد ابوالا علي مودودي ، ترجمه استاد نظير احمد اسلامي ( تهران: نشر احسان، 1380).

2. منتقدان:

ـ علي عبدالرازق، "الاسلام و اصولالحكم"، در حميد عنايت، سيري در انديشه سياسي عرب (تهران: اميركبير، 1363) صص، 195ـ182 .

- علي عبد الرازق، اسلام و مباني قدرت ، ترجمه امير رضايي ( تهران: انتشارات قصيده، 1381).

ـ دكتر محمد كامل ضاهر، «علي عبدالرزاق و قضيه الخلافه»، در الصراع بينالتيارين الديني والعلماني في فكر العربي الحديث والمعاصر، (بيروت: دارالبيروني، 1994)، 247ـ266.

Leonard Binder, "Ali Abd al-Raziq and Islamic Liberalism: the Rejected Alternative," in Leonard Binder, Islamic Liberalism: A Critique of Developmental Ideologies, ( Chicago: University of Chicago Press, 1988).pp. 128-170.

- محمد سعيد عشماوي، اسلام گرايي يا اسلام ؟ ، ترجمه امير رضايي ( تهران: قصيده سرا ، 1382).

ـ حميد احمدي،" اسلام سياسي و منتقدان آن: انديشههاي قاضي عشماوي پيرامون راديكاليسماسلامی"، فصلنامه مطالعات خاورميانه،23  ،  1379).

William E. Shepard, Muhammad Said Ashmavi and the Application of Sharia in Egypt," in International Journal of Middle East Studies (1998):31-58

-حميد احمدي ،"اسلام گرايان و مساله خشونت"، فصلنامه مطالعات خاورميانه، شماره 41 (بهار 1384) صص 57-31.

-ع فيلالي انصاري، اسلام و لا ئيسيته ، ترجمه امير رضايي ( تهران: قصيده سرا، 1381).

وارتباطات اسلامي 1378). ، ترجمه محسن مديرشا نه چي (تهران: سازمان فرهنگ تجربه اسلام سياسي،. ـ الويه روي

). نصر حامد ابوزید، معنای متن، ترجمه مرتضی کریمی نیا (تهران: طرح نو، 1382

نصر خامد ابوزید، نقد گفتمان دینی، ترجمه حسن یوسفی اشکوری ( تهران: انتشارات یاد آوران، 1384).

نصر حامد ابوزید، " تنوع فرهنگ ها و در خواست جهانی عادلانه" ماهنامه آفتاب ، شماره 32،(دی و بهمن 1382).

نصر حامد ابوزید، " مدرن کردن اسلام یا اسلامی کردن مدرنیته"، ماهنامه آفتاب، شماره 28 (آبان 1381).

ـ مرتضي كريمينيا، آرا و انديشههاي دكتر نصر حامد ابو زيد (تهران: معاونت پژوهشي سازمانفرهنگ و ارتباطات اسلامي،( 1376).

- سعيد عدالت نژاد، نقد و بررسي هايي در باره انديشه هاي نصر حامد ابو زيد ( تهران: مركز مطا لعات فرهنگي بين المللي، 1380).

- فاطمه گوارایی، میراث فلسفی ما: بررسی اندیشه های چپ مذهبی عرب ( تهران: یاد آوران، 1380).

حسن حنفی، " باز سازی سنت به روایت چپ اسلامی" ، گفتگوی اختصاصی با دکتر حسن حنفی، ماهنامه اخبار ادیان ، شماره 8 (تیر 1383).

ـ وليد نويهض، «هل فيالاسلام نظريه سياسيه و فكر الدوله؟»، در الاسلام و السياسه: نشوء الدولهفي صدرالدعوه (بيروت: مركز الدراسات الاستراتيجيه و البحوث والتوثيق،1993)،صص23ـ13.

اسلام و دمكراسي:

 ـ تيموتي سيسك، اسلام و دمكراسي: دين، سياست و قدرت در خاورميانه (تهران: نشرني،1379 ،

-مجله المجتمع كويتي، احزاب اسلامي و مشاركت پارلماني، ترجمه محمد ملا زاده ( تهران: نشر احسان، 1379).

-الدكتور حيدر ابراهيم علي، التيارت الاسلاميه و قضيته الديمقراطيه ( بيروت: مركز الدراسات الوحده العربيه، 1996).

-محمد عابد جابري، مشكل انتقال به دمكراسي،  ترجمه يوسف عزيزي بني طرف ، روزنامه همشهري، شماره 1907 ( 28 مرداد 1378).

-مهدي حائري يزدي، اسلام و دمكراسي؟ روزنامه همشهري، شماره هاي 2153-2152 ( 9-8 تير ماه 1379).

-مخمد عابد جابري، دمكراسي آزموني سخت براي اعراب، ترجمه يوسف عزيزي بني طرف، روزنامه همشهري، شماره 1166 ( 20 دي ماه 13475).

-محمد مجتهد شبستري، دمكراسي و دينداري، روزنامه  همشهري ، شماره  1608 ( 15 مرداد 1377).

- بي مظير بوتو، اسلام ، دمكراسي و ( تهران: انتشارات روزنامه اطلاعات، 138 )

-محمد جواد حجتي كرماني، دين و آزادي، ( تهران:)

-مالك بن نبي، تلقي هاي اسلامگرا از دمكراسي ، روزنامه همشهري شماره 2982 ( 28و 29 بهمن 1381).

-مالك بن نبي، دمكراسي در اسلام،  ترجمه عبدالعزيز مو لودي ( بوكان: مترجم، 1380)

-راشد غنو شي، آزادي هاي عمو مي در حكومت اسلامي،  ترجمه حسين صابري ( تهران: انتشارات علمي و فرهنگي، 1381).

-محمد هاشم كمالي، آزادي بيان در اسلام، ترجمه محمد سعيد حنايي ( تهران: قصيده سرا، 1381).

Nasr, Seyyed Vali Reza, The Rise of "Muslim Democrac " Journal of Democracy - Volume 16, Number 2, (April 2005), pp. 13-27-

پ: اسلام، بنيادگرايي اسلامي و غرب

-, Third World Quarterly, vol 25. no. 5 (2004): 795-820 “Islam and The United States: Streams of Convergence, Strands of Divergence,” Ali Mazrui,.

(Alkhilafah Publication, London, 2002), The Inevitability of the Clash of Civilization, Hizb Al Tahrir Al Islam

- Fred R. van der Mehden, "American Perceptions of Islam", in John L.Esposito, ed, Voices of Resurgent Islam (New York: Oxford Universitypress, 1983), pp. 18-32.

- Fred Halliday, "Islam and the West: 'threat of Islam' or 'threat to Islam'?, in Islam and the Myth of Confrontation: Religion and Politics in the MiddleEast" (I.B. Tauris, London, 1996), pp. 107-133.

ـ سامو ئل هانينگتون، رويارويي تمدنها، ترجمه مجتبي اميري (تهران: انتشارات اطلاعات، 1375).

-فواز. ای. جرجیس، آمریکا و اسلام سیاسی: رویارویی فرهنگها یا تضاد منافع ، متر جم سید محمد کمال سروریان (تهران: اتبشارات پژوهشکده داهبردی، 1382).

ـ فيصل ابوالنصر، رويارويي غربگرايي و اسلامگرايي، ترجمه حجتا... جودكي (تهران: دفترمطالعات سياسي 1378).

- مهندس مهدي بازرگان، آيا اسلام يك خطر جهاني است؟ ( تهران: انتشارات نهضت آزادی ، 1373). پيام هاجر، شماره 231.

-ساموئل هانتينگتن، اسلام و غرب: از منازعه تا گفتگو ، ترجمه محمود سليمي، فصلنامه مطالعات خاور ميانه ، شماره 27 ( پاييز 1380).

-شيرين هانتر ، آينده اسلام و غرب، ترجمه همايون مجد ( تهران: مركز بين المللي گفتگوي تمدنها و نشر فرزان، 1380).

-حميد احمدي، اسلام و غرب پس از 11 سپتامبر 2001، فصلنامه مطالعات خاور ميانه ، شماره 32( زمستا ن1381 ).

-دكتر محمد منصور نژاد، رويكردهاي نظري در گفتگوي تمدنها: هابرماس، فوكوياما، خاتمي، هانتينگتون، ( تهران: مركز گفتگوي تمدنها و پژوخشكده جهاد دانشگاهي، 1381).

- کاظم علمداری، بحران جهانی و تقدی بر نظریه بر خورد تمدنها و گفتگوی تمدنها ( تهران: نشر توسعه، 1381).

-راشد الغنوشي، روابط متقابل اسلام و غرب، تر جمه منتظمي، روزنامه اطلاعات، 20 و 21 مهر 1376. و نيز در سياست شماره 5.

- John L. Esponsito, The Islamic Threat: Myth or Reality? (New York: Oxford University Press, 1992), pp. 168-217.

- Rached Gannoushi, "Islam and the West: realities and potentialities," in Ahmed Bin Yousef and Ahmad AbulJobain, eds, The Politics of Islamic Resurgence Through Western Eyes (Springfield: UASR, 1992), pp. 47-57.

    - Ahmed Bin Yousef, "Islamists and the West: from confrontation to cooperation," in The Politics of Islamic Resurgence, pp. 23-47.

- Graham E. Fuller, Political Islam and US Policy, ( Rand: Oct 1997).

ـ نشريه اسلام و غرب (پژوهشهاي اسلامي وزارت امورخارجه).

ج: مظاهر اخير رستاخيز اسلامي در خاورميانه:

1- تركيه:

- Jacob Landau, "Turkey Between Secularism and Islamism," JerusalemLetter/Viewpoints, No. 352, 16 February 1997.

-Elisabeth Ozdalga, “Secularizing Trends in Fethullah Gulen’s Movement: Impass or Opportunity for further Renewal?”,  Critique, 12 (1), (Spring 2003): 61-2

Metin Heper, "Islam and democracy in Turkey: Toward a reconciliation?" Middle East Journal, Vol.51, no. 1 (Winter 1997): 32-46

Ely Karmon,  Radical  Islamic Political Groups in Turkey ,  MIDDLE EAST REVIEW OF INTERNATIONAL AFFAIRS[MERIA] (Volume 1, Number 4 - December 1997

Nilufer Gole, "Secularism and Islamism in Turkey: the making of elites and counter-elites," Middle East Journal, Vol. 51, no. 1 (Winter 1997): 46-5

- Michael E. Meeker, "The new Muslim intellectuals in the Republic of Turkey", in Richard Tapper, ed, Islam in Modern Turkey: Religion, Politicsand Literature in a Secular State, (London: I. B. Tauris, 1994), pp. 189-223.

- Jermy Salt, "Nationalism and the rise of Muslim sentiments in Turkey," Middle Eastern Studies, vol. 31, no. 1(Jannuary 1995): 13-27.

ـ محمد رضا زارع، علل رشد اسلامگرایی در ترکیه (تهران: اندیشه سازان نور، 1383).

- محمد نورالدین، اسلام گرایی در ترکیه   ، ترجمه سید حسین موسوی (تهران: مرکز مطالعان خاورمیانه، 1383).

- ماريار آقاراده، تقابل اسلام گرايي و لائيسم در تركيه امروز ( تهران: موسسه ايرار معاصر، 1384).

-صبري سياري، جريانات اسلامي در تركيه، ترجمه حامد صادقي ( تهران: سازمان تبليغات اسلامي، 1376).

- کامیل کریمیان، " پیروزی اسلام گرایان در ترکیه و تحلیلی بر انتخابات اخیر" در فصلنا مه نهضت ، شماره 11 (پاییز 1381). : 115-143.

-محمد دوغانؤ عبدالله احسن، اسمائيل كارا، ريشه هاي غرب گرايي و اسلام گرايي در تركيه، ترجمه و اقتباس داود وفايي ( تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامي، 1380).

-محمد رضا حيدر زاده نائيني، تعامل دين و دولت در تركيه ( تهران: دفتر مطالعات سياسي، 1380).

- حبيب محمد سعيد، بديع الزمان سعيد نورسي ، ترجمه زاهد ويسي ( تهران: احسان، 1381).

2- الجزاير:

  - Mohammed M. Hafez, “ Armed Islamist Movements  and Political Voilence in Algeria’” Middle East Journal, - vol.54.no 4 (Autumn 2000): 572-594.,

- Francios Burgat and William Dowell, "Algeria: From Islamic secularism to Islamism," in The Islamic Movements in North Africa (Austin, University of Texas Press, 1993).

- Hamou Amirouche, "Algeria's Islamist Revolution: The People Versus Democracy?, " Middle East Policy, V. V, 4(January 1998): 82-108.

.(International Crisis Group (ICG), “Islam, Violence and Reform in Algeria: Turning the page“ , http://www.icg.org. (July 2004-

- محمد مقدم ، جما عت اسلامي مسلح الجزاير و رابطه ان با افغانهاي عرب، مترجم ماجد نجار ، فصلنامه مطالعات خاور ميانه ( ضميمه ) شماره 32 ( زمستان 1381).

ـ حميد احمدي، «در الجزاير چه ميگذرد؟»، كيهان 26 مهر تا اول آبان 1367.

ـ سيد علي قزويني، «بررسي ديدگاههاي جبهه نجات اسلامي الجزاير»، سياست خارجي، سالهفتم، شماره اول، (بهار 1372): 63ـ33.

3- تونس:

Francios Burgat and William Dowell, "Tunisia: the Maghreb reference," The Islamic Movements in North Africa (Austin, University of Texas Press,1993).

4- افغانستان:

ـ حميد احمدي، «طالبان: ريشهها، علل ظهور و عوامل رشد،» اطلاعات سياسي ـ اقتصادي، شماره 132ـ131 (مرداد و شهريور 1377).

ـ ويليام ميلي، افغانستان، طالبان و سياستهاي جهاني، ترجمه عبدالغفار محقق (مشهد: مرکز پژوهشهای استان قدش رضوی، 1379).

- سید هادی خسرو شاهی، نهضت های اسلامی افغانستان (تهران  :  وزارت امور خارجه ، دفتر مطالعات سياسي و بين المللي , 1370).

ـ پيتر مارسون: طالبان، جنگ، مذهب و نظام جديد در افغانستان، ترجمه كاظم نيروزمند (تهران:نشر مركز، 1379).

 - محمد رضا حاج بابايي، قوانين ملا عمر: مجموعه قوانين و ائين نامه هاي طالبان در افغانستان ( تهران: نگاه امروز، 1381).

-ويليام منلي،"سياست خارجي طالبان"، ترجمه و تلخيص دكتر محمد رضا دهشيري، ، نهضت: فصلنامه مطالعاتي- پژوهشي ، شماره 3 ( پاييز 1379). صص 153-129.

- محمد اکرم اندیشمند، افغانستان: سالهای تجاوز و مقاومت (بی جا: نشر پیمان، 1383).

-محمود هاشمي، تفكر ديني طالبان ( قم: موسسه فرهنگي ثقلين، 1381).

Niamatullah Ibrahimi, . 2009. ‘The Dissipation of Political Capital among Afghanistan’s Hazaras: 2001-2009’, Crisis States Working Papers (Working Paper no.51) London: Crisis States Research Centre, LSE.

Talatbek Masadykov ,Antonio Giustozzi and James Michael Page, Negotiating with the Taliban:Toward a solution for the Afghan conflict (LSE: Crisis States Research Centre, 2010

5- فلسطين:

ـ حميد احمدي، «رستاخيز اسلامي در فلسطين»، كيهان، (5 دی 1368).

ـ زياد ابوعمرو، جنبش اسلامي در كرانه باختري و نوار غزه، مترجم حسن خامه يار (تهران: دفترنشر فرهنگ اسلامي،) 1373).

-جواد الحمد، ایاد البرغو ثی، سیری در اندیشه سیاسی جنبش حماس، ترجمه سید جسین موسوی ( تهران: مرکز مطا لعات خاورمیانه، 1382).

- سلمان رضوي، "تجربه حكومتي حماس" ، نهضت: فصلنامه مطالعات راهبردي جهان اسلام، شماره 41 (بهار 1389): 85-67.

-         Muhammad Muslih, The Foreign Policy of Hamas ( New York : Council on Foreign relations, 2000).

6- مصر:

-محمد صلاح، نا گفته هاي جنبشهاي راديكال اسلامي، ترجمه سيد محمود بجنوردي ، فصلنامه مطالعات خاور ميانه، شماره هاي 28( زمستان 1380) و 29 ( بهار 1381).

-يعقوب توكلي، اسلام گرايي در مصر : پژوهشي در تفكر و عملكرد جماعت اسلامي مصر، ( تهران: نشر حديث، 1373).

- هاله مصطفی، استراتژی دولت مصر در رویارویی با جنبش های اسلامی ، ترجمه محمد صادق شریعت (تهران: اندیشه سازان نور، 1379).

-Sana Abed-Kotab, "The Accomodationists Speak: Goals and Strategies of the Muslim Brotherhood of Egypt, “ International Journal of Middle East Studies 27' (1995): 321-339.

-Steven Barraclough. “ Al-Azhar: Between the Government and the Islamists, “ Middle East Journal, vol. 52. No.2 ( Autumn 1998)

- مهدي اخلاقي نيا، " نقش و جايگاه الازهر در جهان اسلام"، نهضت: فصلنامه مطالعات راهبردي جهان اسلام ، شماره 42 ( تابستان 1382):205-185.

-طاهر عبيات، " دكتر احمد طيب و تجديد خيات الازهر" نهضت: فصلنامه مطالعات راهبردي جهان اسلام ، شماره 41 ( تابستان 1382):197-183.

ـ حسنين توفيق ابراهيم، «مستقبل التنظيمات الاسلاميه في مصر»، شؤون الاوسط، العدد 50(مارس 1996)، صص 93ـ65.

- ابراهيم محمد، اخوان المسلمين مصر (تهران: موسسه مطالعات اندیشه سازان نور، 1385).

ـ حميد احمدي، «اسلامگرايان و مسأله خشونت در مصر» گفتگو، 18 (زمستان 1376).

ـ حميد احمدي، «استراتژي جديد جنبش اسلامي مصر» كيهان، 4 تا 6 خرداد 1365.

ـ ژويل كامپانا، «از همكار تا رويارويي: اخوانالمسلمين در دوران حسني مبارك،» ترجمه دكترحميد احمدي، اطلاعات سياسي ـ اقتصادي، (شماره 128-127 (فروردين و ارديبهشت 1377)ـ

-جابر رزق، اخوان المسلمين در كشتارگاهاي ناصر، مترجم مصطفي اربابي ( تايباد: نشر سنت، 1380).

-صالح الورداني، شيعه در مصر ، مترجم قاسم مختاري، ( تهران: سازمان تبليغات اسلامي، 1376).

- محمد طحان، چالشهاي سياسي جنبش اسلامي مصر، مترجم محمد خالد عزيزي ( تهران: نشر احسان، 1381).

-         Joel Campagna, “From accomodation to confrontation: The Muslim Brotherhood in the Mubarak Years,” Journal of International Affairs, 50, no.1 (Summer 1996): 278-303.

7- اردن

- Glen e. Robinson, "Defensive Democratization in Jordan," International Journal of the Middle East Studies, 30 (1998): 387-410

ـ گلن رابينسون، «آيا اسلامگرايان ميتوانند دمكرات باشند»، ترجمه، دكتر حميد احمدي، اطلاعات سياسي و اقتصادي، ( بهمن و اسفند 1376)شماره 125-126

ـ حميد احمدي، «گذار به دمكراسي هدايت شده در اردن»، كيهان، (27-28 آبان 1368).

- ابراهیم محمد و دیگران، اخوان المسلمین اردن (تهران: اندیشه سازان نور، بهار 1383).

8- لبنان

-Augustus Richard Norton, "Hizballah: From Radicalism to Pragmatism?", Middle East Policy, Vol. V., no. 4 (January 1998): 147-158.

-Augustus Richard Norton, Hizballah of Lebanon: Extremist Ideals vs. Mundane Politics ( New York: Council on Foreign Relations, 2000).

-A. Nizar Hamzeh and R. Hrair Dekmejian, "A Sufu Response to Political Islamism: Al-Ahbash of Lebanon," International Journal of Middle East Studies, 28 (1996): 217-229.

-Nida’ul Islam, “ The Habashies: Weighted on the Scale of Shara’, “ Nida’ul Islam (November 1994).

ـ دكتر مسعود اسداللهي ، از مقاومت تا پیروزی: تاریخچه حزب الله لبنان( تهران: ذکر، 1379).

- جاي ابيعاد، " شكل گيري قدرت حزب االه در سالهاي 2009-2006 : متاني و رويكردهاي اينده" ، نهضت: فصلنامه مطالعات راهبردي جهان اسلام ، شماره 42 ( تابستان 1382):127-109.

-یزدان میر باقری، حماسه مقاومت اسلامی در جنوب لبنان (تهران: موسسه مطالعات اندیشه سازان نور، 1382).

-نعیم قاسم، حزب الله لبنان: خط مشی، گذشته و آینده آن (تهران: اطلاعات، 1383).

- ابراهیم محمد و دیگران، جنبش امل و حزب الله در لبنان (تهران: موسسه مطالعات اندیشه سازان نور، 1383).

- هلا جابر، حزب الله مولود مقاومت (تهران: موسسه مطالعات اندیشه سازان نور، 1383).

- ابراهيم محمد، جماعت اسلامي لبنان (تهران: موسسه مطالعات اندیشه سازان نور،1384).

9- عراق:

Roger Shanahan, "Shia'a Political Development in Iraq: The Case of Da'wa Party," Third World Quarterly, vol.25. no.5 (2004)

T.M Aziz, The Role of Muhammad Baghir al Sadr in Shite Political Activism in Iraq from 1958 to 1980," International Journal of Middle East Studies, vol. no.2 (May 1993): 943-954..

- دکتر حمید احمدی ، "آسیب شناسی جریانهای سیاسی عراق"، راهبرد، شماره 28 (1382).

ـ حسنالعلوي، شيعه و حكومت در عراق، ترجمه محمدنبي ابراهيمي، تهران،  تبليغات اسلامي1376.

ـ جويس ان ويلي، نهضت اسلامي شيعيان عراق، ترجمه مهوش غلامي (تهران: انتشاراتاطلاعات، 1373).

-عادل رئوف، "حزب دعوت اسلامي: روند و انديشه نهضتي"، مترجم  ابولفضل تقي پور ، نهضت: فصلنامه مطالعاتي- پژوهشي ، شماره38 ( پاييز 1379). صص 233-173.

-عبدالله نفيسي، نهضت شيعيان در انقلاب اسلامي عراق ( تهران: امير كبير، 1364).

-عبد الرحيم الرهيمي، تاريخ حركت اسلامي در عراق ( تهران: حوزه هنري ، 1375).

كردستان عراق:

-هاژوين عمر، پايان شب سيه: خاطرات امير جماعت اسلامي كردستان عراق (تهران: انديشه سازان نور، 1389).

10- شرق آسيا

Imtiyaz Yusuf, Islamic Revivalism in Contemporary South East Asia (Cairo Centre for Asian Studies, 1999).

Husian Haqqani, "The Ideology of South Asian Jihadi Groups, " in Current trends in Islamic ideology, vol. 5 (Hudson Institute, 2005)

Saif al Umam, Radical Muslims in Indonesia: The Case of Ja'far Umar Thalib and the Laskare Jihad, Explorations in Southeast Asia, vol.6. no.1 (Spring 2006).

- احمد صادقيان، "اسلام گرايي در اندونزي" ، نهضت: فصلنامه مطالعاتي- پژوهشي ، شماره38 ( پاييز 1379). صص129-105.

11- آسياي ميانه:

Alisher Khamidov, Countering the Call: the US, Hizbal Tahrir and Religious Extremism in Central Asia (Washington: The Brookings Institute, 2003).

- گروه بحران بین المللی،  اسلام رادیکال:ر در اسیای میانه: واکنش به حزب التحریر، ترجمه  احسان موحد یان، ترجمه دکتر حمید احمدی (تهران:  پژوهشکده مطالعات راهبردی، 1383).

- يوسف و صالي مزين، حزب التحرير ازبكستان (تهران: موسسه مطالعات اندیشه سازان نور، 1385).

رحمت الله فلاح، " لايه بندي يا گونه شناسي هويت اسلامس در اسياي مركزي"، نهضت: فصلنامه مطالعات منطقه اي جهان اسلام، شماره 37 (بهار 1388) صص 99-73.

-الويه روا، "سياست خارجي نهضت اسلامي آسياي مركزي" ، ترجمه فصلنامه نهضت ، نهضت: فصلنامه مطالعاتي- پژوهشي  شماره 8 ( زمستان 1380). صص 85-61.

-شمس الحق نور، اسلام و نهضت  اسلامي در تاجيكستان معاصر ( تهرا ن: دفتر ادبيات انقلاي اسلامي ، 1374).

- موسسه مطالعات اندیشه سازان نور، " اسلام گرایی در اسیای مرکزی: مسائلف محدودیت ها و چشم انداز ها" ویژه نامه  فصلنامه نهضت، شماره 13 (بهار 1382).

- برات شمسا، حزب نهضت اسلامی تاجیکستان (تهران: اندیشه سازان نور، 1382).

-محمد عبدالكريم، "اسلام ستيزي و نت پايداري امنيتي در اسياي ميانه و قفقاز" . مطالعات اسياي مركزي و قفقاز، شماره 31 ( پاييز 1379).

-اشير بيك مومينوف، "مكاتب مذهبي-الهيلتي مدرن و سنتي در اسياي ميانه"، مطالعات اسياي مركزي و قفقاز، شماره 31 ( پاييز 1379).

-   سيد جواد جلالي كيا، "خيزشهاي اسلام خواهي در اسياي ميانه"، روزنامه سلام، از 19 مهر 1372 به بعد.

12- ليبي:

- Ray Takeyh, " Qadhafi and the Challenge of  Militant Islam," The Washington Quarterly ( Summer 1998).

13- پا كستان:

- محمد اكرم عارفي، جنبش اسلامي پاكستان: بررسي عوامل ناكامي در ايجاد نظام اسلامي ( قم: بوستان كتاب ، 1382)

محمد اكرم عارفي،" عوامل نا كامي جنبش اسلامي پاكستان"، فصلنامه مطالعات خاور ميانه، شماره 26 ( تابستان 1380).

جواد جمالي، " معنا شناسي خشونت هاي ضد شيعي در پاكستان"، فصلنامه مطالعات منطقه اي جهان اسلام، شماره 37 (بهار 1388) صص 145-123

-  Seyyed - Vali Reza Nasr, International Relations of an Islamist Movement: The Case of Jama’at-i Islami of Pakistan ( New York: Council on Foreign (Relations, 2000

- Nasir Islam, “Islam and National Identity: The Case of Pakistan and Bangladesh,” International Journal of Middle East Studies, vol.  13. no.1 (February 1981):55-72.

- Seyyed Vali Reza Nasr, “Islamic Opposition to the Islamic State: Jamaat-I Islami, 1977-1988”, International Journal of Middle East Studies, vol. 25. no.2 (May 1993):261-283.

- محمد اقا جري، "حادثه 11 سبتامبر و تا ثير ان بر سياست دولت پا كستان در قبال گروههاي اسلامي" ، اطلاعات سياسي-اقتصادي، شماره ( خردادـ و تير 1381).

جواد جمالي، " اينده اسلام گرايي در پاكستان" فصلنامه مطالعات راهبردي جهان اسلام، شماره 41 (بهار 1389): 85-67. -

سوریه : 14-

- ابراهیم محمد و دیگران، اخوان المسلمین سوریه ( تهران:موسسه مطالعات اندیشه سازان نور، 1383)

جنبشهاي اسلامي در جهان عرب، ترجمه دكتر حميد احمدي (تهران: كيهان 1383). ، "سوریه: بنیاد گرایی سنی علیه حکومت بعث" - هراير دكميجان،

.

-Umar F. Abdallah, The Islamic Struggle in Syria  ( Berkely: Mizan Press, 1983 ).

عربستان سعودی: 15_

  William Ochsenwald, "The Saudi Arabia and the Islamic Revival" , International Journal of the Middle East Studies, vol 13. no. 1 (August 1981)  :271-286. 

-International Crisis Group, Saudi Arabia Backgrounder: Who Are the Islamists? (21 September 2004 ).

-Thomas Hegghammer, "Militant Islamism in Saudi Arabia: Patterns of Recruitment to “al-Qaida on the Arabian Peninsula” (Norwegian Defence Research Establishment, 2006).

-Thomas Hegghammer and Stephane Lacroix, "Rejectionist Islamism in Saudi Arabia: The Story of Juhayman al-‘Utaybi Revisited", International Journal of Middle East Studies (vol. 39, no. 1, 2007) pp. 103-122.

16- سودان:

طاهر عبيات " نوسازي حركت اسلامي سودان و چالشهاي ان" در فصلنامه مطالعات راهبردي جهان اسلام، شماره 40 ( زمستان 1388): 163-137.

17- القاعده:

-منتظر الزیات، راه به سوی القاعده، داستان مرد دست راست بن لادن ، ترجمه لیلا رشیدی (تهران: آزادمهر، 1385).

- حميد رضا اسماعيلي، القاعده از پندار تا پديدار (تهران: موسسه مطالعات اندیشه سازان نور، 1385).

يوسف وصالي مزين، عرب هاي افغان (تهران: موسسه مطالعات اندیشه سازان نور، 1386).

ـ ميشائيل پي و خالددوران، اسامه بنلادن و تروريسم جهاني، ترجمه هومن وطنخواه (تهران:انتشارات كاروان،  1380).

-کریستوفر هیو یت، درك تروريسم در امريكا: از كولكوس كلان تا القاعده (تهران  :  موسسه مطالعات انديشه سازان نور ,1384).

-عماد نداف، اسامه بن لادن: يك نفر از ميلييارد، ترجمه عثمان ايزد نيا ( تهران: عابد، 1381).

-خالد خليل اسعد، بن لادن: او را نمي توان شناخت، ترجمه حيدر سهيلي اصفهاني ( تهران: جام جم، 1380).

چ : انقلاب اسلامي ايران و جنبشهاي اسلامي

 ـ حميد احمدي، «تأثير انقلاب اسلامي ايران بر جنبشهاي اسلامي جهان عرب»، در مجموعه مقالات جهان سوم، به كوشش حاتم قادري (تهران: سفير، 1369).

- جان ال اسپوزيتو، انقلاب ايران و بازتاب جهاني ان، مترجم دكتر محسن مدير شانه چي ( تهران: مركز باز شناسي اسلام و ايران، 1382).

ـ رودي متي، «جنبشهاي اسلامي مصر و انقلاب اسلامي ايران، » ، تر جمه حميد احمدي، كيهان ( 2-15 شهریور 1365)

- منوچهر محمدی، تاثیر انقلاب اسلامی ایران بر مسایل منطقه و جهان (تهران: نشر فرهنگ و اندیشه، 1385).

- محمد باقر حشمت زاده، تاثیر انقلاب اسلامی بر کشورهای مسلمان (تهران  :  پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي ,1385).

- لقمان بايمت اف،  انقلاب اسلامي ايران از ديدگاه محققان شوروي (1990-1978)، ( تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامي، 1382).

سيد احمد نكويي، " تاثير برجسته شدن نقش و هويت شيعيان بر جايگاه ايران در خاورميانه"، فصلنامه مطالعات منطقه اي جهان اسلام، شماره 37 (بهار 1388) صص73-47.

- موريل آتكين ، "مكاتب اسلام شناسي در شوروي", كيهان فرهنگي, شماره 11, سال 4 , 1366

 -عباس خامه يار، ايران و الاخوان المسلمين ، تعريب عبدالامير ساعدي ( بيروت، مركز الراسات الاستراتيجيه و البحوث، 1997).

-كارن اي فست، انقلاب ايران و تحولات سياسي در جهان عرب، مترجم داوود علمايي ( تهران: سپاه پاسداران، 1379).

-عبدالوهاب فراتي ، انقلاب اسلامي و بازتاب ان ( قم: زلال كوثر. 1381).

- Shahrough Akhavi, "The impact of Iranian Revolutioni on Egypt," in JohnL. Esposito, ed, The Iranian Revolution: Its Global Impact (Miami: Indiana University Press, 1990).

- Bassam Tibi, "The Iranian Revolution and the Arabs: the quest for Islamic identity and the search for an Islamic system of government," Arab Studies Quarterly. Vol. 8, no. 1 (Winter 1986).

- Walid M. Adelnasser, "The attitudes of the Egyptian Islamic movements towards the Iranian Revolution," in The Islamic Movement in Egypt: Perceptions of International Relations 1967-1981 (London: Kegan Paul,1994), pp. 65-77.

بالاي صفحه